Một buổi cung cấp  kiến thức về CSSK VTN-TN cho các em học sinh của CDC Thanh Hóa

Sức khỏe sinh sản VTN, TN từ lâu đã được cảnh báo là một trong những “lỗ hổng “ trong hệ thống chăm sóc sức khỏe  hiện nay. Mặc dù là giai đoạn nền tảng của sự phát triển thể chất tinh thần và khẻ năng làm cha mẹ trong tương lai, nhưng nhiều bạn trẻ vẫn chưa được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để bảo vệ chính mình.

 Theo thống kê của Quỹ Dân số Liên hợp Quốc( UNFPA), mỗi năm có khoảng 3.000.000 ca phá thai ở lứa tuổi VTN ,TN, trong đó nhiều trường hợp không được tiếp cận  dịch vụ Y tế an toàn. Bên cạnh đó tỷ lệ VTN,TN mắc các bệnh lây truyền qua con đường tình dục, đặc biệt là HPV, chlamydia đang có su hướng gia tăng.

Hiện nay, tình trạng quan hệ tình dục sớm, tình dục không an toàn, mang thai ngoài ý muốn và nguy cơ lây nhiễm các bệnh tình dục ở lứa tuổi vị thành niên có xu hướng gia tăng. Tuy nhiên, kiến thức, kỹ năng cơ bản để bảo vệ sức khỏe của lứa tuổi này còn hạn chế. Theo thống kê của Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em (Bộ Y tế), trung bình mỗi năm, cả nước có khoảng 300 đến 400 ngàn ca phá thai ở độ tuổi 15-19 được ghi nhận, trong đó 60-70% là học sinh, sinh viên. Còn theo thông tin của Tổng cục Dân số, mặc dù tỷ lệ phá thai ở Việt Nam trong 10 năm trở lại đây giảm, song tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ vị thành niên, thanh niên lại có dấu hiệu gia tăng, chiếm hơn 20% các trường hợp phá thai.

Nguyên nhân chính dẫn đến thiếu hụt kiến thức toàn diện về sức khỏe sinh sản. một khảo sát do viện nghiên cứu phát triển xã hội (ISDS) thực hiện cho thấy. khoảng 20 % học sinh trung học có thể trả lới đúng các câu hỏi đúng về các biện pháp tránh thai và an toàn tình dục. Hơn nữa, khi giáo dục về sức khỏe sinh sản cho các em, cha mẹ cũng thường có tâm lý e dè, né tránh, trong khi các em rất cần được hướng dẫn đầy đủ, sâu sắc. Khi có thắc mắc về những vấn đề “thầm kín”, các em sẽ có xu hướng tự lên mạng tìm hiểu hoặc tâm sự với bạn bè hơn là sẻ chia với cha mẹ, thầy cô. Do đó, gia đình, nhà trường cần cung cấp những thông tin chính thống, trang bị cho các em kỹ năng để bảo vệ bản thân. 

Trước thực trạng đó, với vai trò đầu mối trong kiểm tra, giám sát và triển khai các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khoẻ sinh sản VTNTN trên địa bàn tỉnh, Khoa Chăm sóc sức khoẻ sinh sản, CDC Thanh Hóa luôn chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động chăm sóc SKSS, sức khoẻ tình dục (SKTD) cho VTN, TN hàng năm của địa phương trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, tổ chức hoạt động chăm sóc SKSS, SKTD cho VTN, TN trên địa bàn tỉnh; Phối hợp với các trường học, Trung tâm Y tế tuyến huyện tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về kiến thức, kỹ năng truyền thông vận động thay đổi hành vi về chăm sóc SKSS, SKTD cho VTN, TN cho cán bộ y tế và cán bộ truyền thông tuyến tỉnh, tuyến huyện, cán bộ y tế tại cơ sở, y tế thôn bản… đặc biệt là kiến thức và thực hành đúng về tình dục an toàn, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục nhằm nâng cao năng lực truyền thông. Bên cạnh đó, Khoa còn phối hợp với nhà trường tổ chức hoạt động ngoại khóa truyền thông về Chăm sóc sức khỏe sinh sản….Qua đó góp phần tích cực trong việc nâng cao nhận thức và hiệu quả hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc SKSSVTNTN trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác CSSKSS cho VTN,TN vẫn còn gặp nhiều khó khăn, việc giáo dục giới tính, SKSS cho lứa tuổi này vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức, nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, ở lứa tuổi này các em đang có nhu cầu tìm hiểu kiến thức tâm, sinh lý rất lớn nhưng một số bậc phụ huynh còn né tránh khi nhắc tới vấn đề SKSS, chưa thật sự quan tâm sát sao tới tâm tư của trẻ; một số học sinh vì thiếu kiến thức, kỹ năng sống nên dẫn đến nhiều hệ lụy như yêu quá sớm, quan hệ tình dục không an toàn, có thai ngoài ý muốn, phá thai...

Có thể nói, chăm sóc SKSS VTN, TN là công tác quan trọng góp phần ổn định nhiều mặt của xã hội, phòng tránh nhiều hệ luỵ tiêu cực trong giới trẻ và là nền tảng nâng cao chất lượng dân số, gia đình về lâu dài cho địa phương. Cần tích cực đẩy mạnh công tác truyền thông GDSK; tăng cường lồng ghép giữa truyền thông và cung cấp dịch vụ tư vấn, khám sức khoẻ; mở rộng đối tượng vận động là cha mẹ, ông bà…để giáo dục, động viên con em trong việc tham gia tư vấn, khám và chăm sóc sức khoẻ định kỳ. Đặc biệt, gia đình và xã hội cần tạo mọi điều kiện để VTN,TN tích cực học tập, lao động, chủ động tham gia các hoạt động tư vấn, chăm sóc sức khoẻ nói chung, SKSS, SKTD lành mạnh nói riêng; bảo đảm để VTN,TN được quan tâm chăm lo toàn diện./.