Theo Báo cáo Lao Toàn cầu năm 2024 của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ước tính mỗi năm Việt Nam có khoảng 182.000 người mắc bệnh lao, trong đó hơn 13.000 người tử vong. Gần một nửa số ca mắc ch

ưa được phát hiện hoặc điều trị, đặc biệt tại các khu vực miền núi và vùng sâu, vùng xa. Dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam hiện nay vẫn còn rất nặng nề. Số người tử vong hằng năm do bệnh lao còn cao. Khoảng 38% người mắc bệnh lao trong cộng đồng chưa được phát hiện và điều trị, hoặc chưa được ghi nhận, báo cáo. Việt Nam vẫn là một trong số 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất trên toàn cầu.

Theo thống kê của Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, trong năm 2025 số bệnh nhân lao mới phát hiện là 2.193 trường hợp, giảm 61 ca so với năm trước, tương ứng đạt 97% so với năm 2024. Bên cạnh đó, số bệnh nhân lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học cũng ghi nhận xu hướng giảm, từ 1.514 xuống còn 1.380 trường hợp, đạt 91% so với năm 2024. Tuy nhiên, tỷ lệ điều trị thành công vẫn được duy trì ở mức ổn định, đạt 85,0%, gần tương đương với mức 85,1% của năm trước.

Bệnh lao do vi khuẩn lao gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, khạc. Dù có thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp còn e ngại, giấu bệnh hoặc điều trị không đủ liệu trình, làm gia tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh lao năm nay, ngành Y tế khuyến cáo người dân khi có các triệu chứng như ho kéo dài trên 2 tuần, sốt nhẹ về chiều, sụt cân, mệt mỏi… cần đến cơ sở y tế để được khám và xét nghiệm kịp thời. Người bệnh lao cần tuân thủ nghiêm phác đồ điều trị, không tự ý bỏ thuốc để tránh tình trạng kháng thuốc.

Ngày thế giới phòng chống bệnh lao năm 2026 kêu gọi các hành động cụ thể:

- Việc đầu tư vào phòng chống bệnh lao là lựa chọn chính trị mang tính chiến lược: đầu tư phòng chống bệnh lao không chỉ là biện pháp liên quan đến sức khoẻ mà đó còn là những quyết định mang tính chiến lược về kinh tế và chính trị. Với ý chí chính trị bền vững và cam kết về tài chính lâu dài, các quốc gia có thể củng cố hệ thống y tế, bảo vệ cộng đồng và tạo ra bước ngoặc trong cuộc chiến chống bệnh lao.

- Giúp người dân dễ dàng tiếp cận với những phương pháp mới: những công cụ đột phá chỉ thực sự cứu sống người bệnh khi chúng đến được với cộng đồng. Việc triển khai nhanh chóng các xét nghiệm chẩn đoán lao gần điểm chăm sóc ban đầu do Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo là điều thiết yếu để thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc.

- Bảo vệ những thành quả đã đạt được: các cuộc khủng hoảng toàn cầu và áp lực tài chính đang đe dọa những tiến bộ trong phòng, chống bệnh lao. Các quốc gia cần bảo vệ các dịch vụ thiết yếu trong phòng ngừa và điều trị lao, ngăn ngừa gián đoạn và duy trì những thành tựu đã đạt được.

- Chấm dứt bệnh lao để tăng cường an ninh y tế: bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Chấm dứt bệnh lao sẽ giúp xây dựng hệ thống y tế mạnh mẽ và bền vững hơn, đồng thời là một khoản đầu tư quan trọng cho an ninh y tế quốc gia và toàn cầu.

- Huy động sự tham gia của toàn bộ chính phủ và đa ngành: bệnh lao bị chi phối bởi các bất bình đẳng về xã hội, kinh tế, đồng thời vẫn tiếp tục ảnh hưởng không cân xứng đến những nhóm dân cư nghèo nhất và dễ bị tổn thương nhất. Chấm dứt bệnh lao đòi hỏi sự phối hợp hành động đa ngành, vượt ra ngoài lĩnh vực y tế.

- Cung cấp dịch vụ chăm sóc lao lấy người bệnh làm trung tâm: các dịch vụ lao tích hợp ở tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu phải dễ tiếp cận, chi phí hợp lý, không kỳ thị và dựa vào cộng đồng.

Dù vẫn còn nhiều thách thức, công tác phòng, chống và điều trị bệnh Lao đang từng bước đạt được những kết quả tích cực. Với sự nỗ lực của đội ngũ y, bác sĩ cùng việc không ngừng nâng cao chất lượng khám, điều trị và chăm sóc người bệnh. Mỗi bệnh nhân được phát hiện sớm, điều trị khỏi không chỉ là niềm vui của ngành y tế mà còn là bước tiến trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.