Ảnh: Cán bộ CDC đo tiếng ồn tại một công ty may mặc

Môi trường lao động là môi trường bên trong các khu vực sản xuất, văn phòng,.. nơi có người lao động làm việc và chịu ảnh hưởng trực tiếp, bao gồm các yếu tố môi trường tự nhiên và các yếu tố môi trường phát sinh trong quá trình lao động sản xuất.

Sức khỏe người lao động và môi trường lao động có mối quan hệ mật thiết. Nếu môi trường lao động tốt, quan hệ lao động hài hòa, sức khỏe người lao động được chăm sóc tốt thì sẽ giúp kích thích sản xuất, tăng năng suất lao động. Ngược lại, nếu môi trường lao động bị ô nhiễm, điều kiện lao động không tốt sẽ làm suy giảm sức khỏe người lao động, gây nên các bệnh nghề nghiệp, chấn thương, tai nạn sẽ dẫn tới tăng chi phí lao động xã hội, giảm năng suất lao động.

Sức khỏe người lao động thường chịu tác động bởi các yếu tố có hại trong môi trường lao động như: yếu tố vật lý (nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió,…); bức xạ; từ trường; độ rung; yếu tố hóa học (hơi acid, kiềm, CO, CO₂, NO₂ , các dung môi hữu cơ,..); bụi (bụi silic, bụi bông, bụi amiăng…); yếu tố sinh học (vi khuẩn, vi rút, nấm mốc); yếu tố tâm sinh lý lao động và ecgônômi (áp lực công việc, tư thế lao động, thời gian lao động, nghỉ ngơi,…);….

Ảnh: Công nhân khai thác đá

Khi tiếp xúc với các yếu tố có hại kể trên, người lao động có thể bị ảnh hưởng tới sức khỏe ở nhiều mức độ khác nhau tùy vào chất tiếp xúc, nồng độ chất tiếp xúc và thời gian tiếp xúc. Thông thường, khi tiếp xúc trong thời gian ngắn nhưng với nồng độ cao có thể gây ra những ảnh hưởng cấp tính như: bỏng, ngạt, chấn thương các bộ phận cơ thể hoặc nhiễm độc, thậm chí có thể tử vong. Trong khi đó, tiếp xúc thời gian dài có thể gây ảnh hưởng mạn tính, gây bệnh ở các cơ quan như hô hấp, tim mạch, tiêu hóa,…tùy theo yếu tố tiếp xúc có thể gây nên các bệnh nghề nghiệp, như: bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp, bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, bệnh nhiễm độc nghề nghiệp do benzen và đồng đẳng, bệnh lao nghề nghiệp,..

Quan trắc môi trường lao động: “Là hoạt động thu thập, phân tích, đánh giá số liệu đo lường các yếu tố trong môi trường lao động tại nơi làm việc để có biện pháp giảm thiểu tác hại đối với sức khỏe, phòng, chống bệnh nghề nghiệp” (trích khoản 10, điều 3 của Luật An toàn vệ sinh lao động số 84/2015/QH13). 

Quan trắc môi trường lao động là công cụ đắc lực giúp giám sát, kiểm tra, thu thập, đánh giá các yếu tố có hại trong môi trường tại nơi làm việc vô cùng hiệu quả.

Tần suất quan trắc môi trường lao động: “Đối với yếu tố có hại được Bộ trưởng Bộ Y tế quy định giới hạn tiếp xúc cho phép để kiểm soát tác hại đối với sức khỏe người lao động thì người sử dụng lao động phải tổ chức quan trắc môi trường lao động để đánh giá yếu tố có hại ít nhất một lần trong một năm” (trích khoản 2, điều 18 của Luật An toàn vệ sinh lao động số 84/2015/QH13). 

Chính vì mối liên quan mật thiết trên giữa sức khỏe người lao động và môi trường lao động nên việc đảm bảo môi trường lao động an toàn sẽ giúp bảo vệ sức khỏe người lao động một cách hiệu quả.

Kết quả quan trắc môi trường lao động là cơ sở dữ liệu khoa học để đưa ra biện pháp giảm thiểu tác hại đối với sức khỏe, phòng, chống bệnh nghề nghiệp, đảm bảo an toàn cho người lao động.

Quan trắc môi trường lao động là một phần quan trọng của việc tuân thủ các quy định của pháp luật về an toàn vệ sinh lao động, tránh được những rủi ro, tổn thất cho người lao động, người sử dụng lao động, đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho người lao động, góp phần ổn định sản xuất và tăng năng suất lao động xã hội. Một môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và thoải mái có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu suất và chất lượng công việc.

Quan trắc môi trường lao động cần được coi là một quy trình không ngừng nghỉ và phải liên tục cải tiến để đảm bảo sự an toàn và sức khỏe cho công nhân. Sự đồng thuận và sự chú trọng đến quan trắc môi trường lao động từ tất cả các bên liên quan sẽ giúp xây dựng môi trường lao động tốt hơn và bảo vệ sức khỏe của người lao động.

Tóm lại, quan trắc môi trường lao động là một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và an toàn cho công nhân. Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần thực hiện đo lường và đánh giá môi trường làm việc một cách hiệu quả để ngăn ngừa các bệnh nghề nghiệp và đảm bảo môi trường làm việc an toàn, lành mạnh cho tất cả người lao động.

Với tầm quan trọng trên, các cơ sở lao động cần nghiêm túc thực hiện quan trắc môi trường lao động theo quy định. Trong trường hợp cơ sở lao động không thực hiện sẽ bị xử phạt tùy theo mức độ vi phạm (quy định tại điều 27, Nghị định số 12/2022/NĐ-CP ngày 17/01/2022 của Chính phủ về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động).

Người lao động là lực lượng chính quyết định chất lượng doanh nghiệp và sức khỏe người lao động là yếu tố nòng cốt cho sự phát triển của doanh nghiệp, đảm bảo sức khỏe của lực lượng này được ví như đảm bảo trái tim doanh nghiệp. Để đảm bảo hiệu quả làm việc, phòng chống bệnh nghề nghiệp, giảm thiểu tai nạn lao động thì việc tạo ra môi trường làm việc an toàn và lành mạnh là rất cần thiết.