Trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do vi rút Hanta liên quan đến một tàu du lịch mang cờ Hà Lan, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã cung cấp thông tin chính thức nhằm giúp người dân chủ động phòng bệnh, tránh tâm lý hoang mang, lo lắng không cần thiết.
Tình hình ghi nhận quốc tế
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đầu tháng 5/2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua khu vực Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 04/5/2026, đã ghi nhận 07 trường hợp (trong đó 02 trường hợp được xác nhận nhiễm vi rút Hanta và 05 trường hợp nghi ngờ), gồm 03 trường hợp tử vong, 01 bệnh nhân nguy kịch và 03 người có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có 147 người (88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch. Hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong số hành khách và thuyền viên liên quan.
Bệnh do vi rút Hanta là gì?
Vi rút Hanta là nhóm vi rút có thể gây bệnh nặng ở người, điển hình như hội chứng phổi do vi rút Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có nguy cơ tử vong.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh do vi rút Hanta. Việc điều trị chủ yếu là theo dõi sát, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức tích cực tại cơ sở y tế.
Đường lây truyền và triệu chứng
Bệnh là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người. Vi rút có trong nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Người có thể bị nhiễm bệnh khi:
- Hít phải bụi không khí có chứa mầm bệnh từ phân, nước tiểu khô của chuột;
- Tiếp xúc trực tiếp với chuột nhiễm bệnh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng;
- Bị chuột cắn.
Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã từng được ghi nhận trong y văn.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2–4 tuần, có thể kéo dài đến 8 tuần. Các triệu chứng ban đầu gồm: sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Sau đó bệnh có thể diễn tiến nhanh với các biểu hiện ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.
Tình hình tại Việt Nam và khuyến cáo phòng bệnh
Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột còn phổ biến tại nhiều khu vực, nguy cơ lây truyền các bệnh từ chuột sang người vẫn hiện hữu.
Để chủ động phòng, chống bệnh do vi rút Hanta và các bệnh lây truyền từ chuột, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân:
- Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
- Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột:
- Mở cửa cho thông thoáng.
- Đeo găng tay và khẩu trang.
- Phun ướt khu vực bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa trước khi lau dọn.
- Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi vì có thể làm phát tán bụi chứa mầm bệnh.
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác hoặc tiếp xúc với khu vực có nguy cơ.
- Bịt kín các khe hở để ngăn chuột vào nhà; đặt bẫy khi cần thiết; bảo quản thực phẩm trong dụng cụ kín; thu gom rác hằng ngày.
- Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, tiêu chảy… cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ yếu tố tiếp xúc để được khám, điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan theo dõi chặt chẽ tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.
Mỗi người dân cần chủ động thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh, kiểm soát nguy cơ từ động vật gặm nhấm, góp phần bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng
(Theo Thông tin từ Bộ y tế)