Thanh Hóa là tỉnh có số lượng học sinh đông, phân bố rộng ở nhiều khu vực từ thành thị đến nông thôn, miền núi. Điều kiện cơ sở vật chất giữa các trường còn chưa đồng đều, trong khi học sinh phải ngồi học nhiều giờ mỗi ngày. Vì vậy, công tác phòng, chống cong vẹo cột sống học đường cần được quan tâm và thực hiện thường xuyên.

Những dấu hiệu cần lưu ý

Phụ huynh và giáo viên cần quan sát để phát hiện sớm các biểu hiện như: Hai vai không cân đối; Một bên bả vai nhô cao hơn; Lệch hông; Lưng gồ bất thường khi trẻ cúi người; Trẻ thường xuyên ngồi nghiêng về một phía.

Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ, cần thông báo cho cán bộ y tế trường học hoặc đưa trẻ đi khám chuyên khoa để được tư vấn.

Nguyên nhân thường gặp

Một số yếu tố nguy cơ phổ biến trong môi trường học đường gồm: Ngồi học sai tư thế trong thời gian dài; Bàn ghế không phù hợp với chiều cao học sinh; Mang cặp sách quá nặng hoặc đeo lệch một bên vai; Thiếu hoạt động thể lực; Ánh sáng lớp học chưa đảm bảo tiêu chuẩn.

Nếu các yếu tố này kéo dài, cột sống đang phát triển của trẻ dễ bị ảnh hưởng.

Các biện pháp phòng, chống cần thực hiện

1. Duy trì tư thế ngồi học đúng

Lưng thẳng, vai cân đối; Hai chân đặt vuông góc, chạm sàn; Khoảng cách từ mắt đến vở khoảng 25–30 cm; Không cúi gập người hoặc ngồi vẹo.

Giáo viên cần thường xuyên nhắc nhở, điều chỉnh tư thế cho học sinh trong giờ học.

2. Đảm bảo điều kiện học tập phù hợp

Bàn ghế đúng quy cách theo chiều cao; Lớp học đủ ánh sáng tự nhiên và nhân tạo; Sắp xếp chỗ ngồi phù hợp với thị lực học sinh.

3. Kiểm soát trọng lượng cặp sách: Cặp không vượt quá 10–15% trọng lượng cơ thể; Đeo cặp bằng hai quai; Hạn chế mang theo sách vở không cần thiết.

4. Tăng cường vận động thể chất

Duy trì thể dục giữa giờ; Khuyến khích tham gia các hoạt động thể thao; Không ngồi học liên tục quá 45–60 phút.

Vận động thường xuyên giúp tăng cường sức mạnh cơ lưng, hỗ trợ cột sống phát triển cân đối.

Vai trò của gia đình và nhà trường

Công tác phòng, chống cong vẹo cột sống học đường cần sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế, ngành Giáo dục và gia đình: Nhà trường tăng cường truyền thông, đảm bảo cơ sở vật chất đạt chuẩn. Ngành Y tế hướng dẫn chuyên môn, tổ chức khám sức khỏe và sàng lọc định kỳ. Phụ huynh theo dõi tư thế ngồi học của trẻ tại nhà, bố trí góc học tập phù hợp và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Thông điệp

Cong vẹo cột sống học đường hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được phát hiện sớm và thực hiện đúng các biện pháp dự phòng. Mỗi gia đình, mỗi nhà trường hãy chủ động bảo vệ sức khỏe hệ vận động cho trẻ em ngay từ hôm nay, góp phần nâng cao tầm vóc và chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.