Ảnh: Nguồn Internet

Có nhiều kiểu tai nạn thương tích xảy ra đối với trẻ em. Tùy từng độ tuổi, từng môi trường, trẻ em có những nguy cơ gặp tai nạn khác nhau. Môi trường gia đình cũng chưa hẳn là môi trường an toàn cho trẻ, đôi khi trẻ em bị tai nạn thương tích ngay trong ngôi nhà của mình với chính những vận dụng trong gia đình: ổ điện, đồ dùng bằng điện, phích nước, đồ đạc...

Các loại hình tai nạn, thương tích gồm 2 dạng: Loại không có chủ định, do vô ý mắc phải như: Đuối nước, tai nạn giao thông, bỏng, ngã, điện giật, súc vật cắn, vật sắc nhọn cắt đâm, ngộ độc các loại, bom mìn và vật nổ... Thứ 2 là loại có chủ định, gần đây ngày càng xảy ra nhiều hơn như: Bạo lực, xâm hại, đánh nhau, tự thương, tự tử. Đặc biệt là những tỉnh phía Bắc, thời tiết nắng nóng, các em tìm đến ao hồ, sông suối để tắm mát, để vui chơi nên nguy cơ đuối nước rất dễ xảy ra;

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tai nạn thương tích ở trẻ em, gồm cả yếu tố chủ quan xuất phát từ chính bản thân trẻ do thiếu kiến thức về tự bảo vệ, phòng tránh và yếu tố khách quan như môi trường sống thiếu an toàn, thiếu điểm vui chơi giải trí an toàn cho trẻ, sự bất cẩn của người lớn..., dẫn đến nhiều hệ lụy ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng trẻ em.

Trong thời gian qua, các cấp, các ngành triển khai nhiều hoạt động, giải pháp thiết thực nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng, chống TNTT ở trẻ. Trong đó, nổi bật là công tác phòng, chống đuối nước. Đây là một trong những mục tiêu quan trọng trong Chương trình quốc gia phòng, chống TNTT trẻ em giai đoạn 2021-2030 của Chính phủ;

TNTT thường xảy ra ở trẻ em và lứa tuổi thanh, thiếu niên do các em hiếu động, thích tò mò, nghịch ngợm và chưa có kiến thức, kỹ năng phòng, tránh. Có nhiều kiểu TNTT xảy ra, tùy từng độ tuổi, từng môi trường mà trẻ em có những nguy cơ gặp TNTT khác nhau;

Đối với trẻ em dưới 3 tuổi, nhà ở là nơi xảy ra các TNTT cao với chính những vật dụng trong gia đình. Những tai nạn thường gặp là bỏng nước sôi, té ngã, ngạt thở,... Nhiều trường hợp, các em bị TNTT do chính đồ chơi sắc nhọn, dễ vỡ hay những đồ chơi nhỏ cho vào miệng, bị trôi xuống họng gây hóc;

Bên cạnh đó, những hồi chuông cảnh báo về TNTT do đuối nước ở trẻ em đã gióng lên từ rất lâu nhưng vấn nạn này vẫn luôn chực chờ. Nhiều vụ đuối nước xảy ra, nhất là vào kỳ nghỉ hè, để lại nỗi đau dai dẳng cho các bậc phụ huynh;

Thực trạng này đòi hỏi các cấp, các ngành và mỗi gia đình tăng cường hơn nữa các biện pháp phòng chống TNTT trong đó quan tâm đặc biệt tới phòng tránh đuối nước, để các em có những ngày nghỉ hè thật sự vui tươi và bổ ích.

Để học sinh có một mùa hè an toàn, bổ ích, mới đây, ngày 10/5/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 61/CĐ-TTg trong đó có nội dung yêu cầu quản lý trẻ em, học sinh không để xảy ra tai nạn, thương tích, đuối nước. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương, các cơ sở giáo dục thực hiện các biện pháp quản lý, giáo dục và tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường với gia đình nhằm tạo điều kiện cho trẻ em, học sinh được vui chơi, tham gia hoạt động văn hóa, nghệ thuật, rèn luyện thể chất, rèn luyện kỹ năng sống trong dịp hè.

Bên cạnh sự vào cuộc của các cấp, các ngành thì cách phòng ngừa hiệu quả nhất chính là sự quan tâm, chú ý của người lớn trong gia đình, đảm bảo cho trẻ một môi trường sống, không gian sống an toàn, trang bị cho trẻ những kiến thức, kỹ năng cơ bản nhất để tự bảo vệ mình từ khi bắt đầu hình thành những ý thức đầu tiên. Phụ huynh cần giúp trẻ phân biệt, nhận biết những nơi có thể gây nguy hiểm và cách phòng tránh; Thận trọng khi chơi với những đồ vật, động vật; Biết cách phòng tránh và xử lý khi bị ngã, chảy máu; Biết cách tìm sự trợ giúp khi xảy ra tình huống tai nạn; Hướng dẫn trẻ nghiêm chỉnh thực hiện quy định an toàn khi tham gia giao thông; Thường xuyên nhắc nhở để các em biết và tuân thủ các quy định về phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước, nhất là tại các địa điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đuối nước.

TNTT hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người lớn chủ động hành động và đồng hành cùng trẻ. Mùa hè là để trẻ em vui chơi, khám phá nhưng niềm vui chỉ thực sự trọn vẹn khi an toàn được đặt lên hàng đầu.

Để phòng tránh đuối nước, các địa phương cần nhân rộng các lớp dạy bơi miễn phí. Đối với trẻ em khi đi bơi phải được người lớn giám sát thường xuyên. Ở những gia đình có trẻ nhỏ tốt nhất không nên để lu, thùng chứa nước, nếu có phải đậy thật chặt để trẻ em không mở nắp được. Nhà có hồ, ao cần phải rào kín xung quanh và cửa có khóa để trẻ em không mở cửa được. Ngoài ra, cần giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước và dạy trẻ bơi an toàn.

Để phòng ngừa TNTT do điện giật, phụ huynh nên đặt ổ điện ngoài tầm với của trẻ. Ổ cắm điện luôn phải có nắp đậy, hướng dẫn cho trẻ biết cách sử dụng điện đúng cách, an toàn, không chọc vào ổ điện, leo trèo cột điện, thả diều nơi có đường dây điện đi qua. Trong gia đình, trường, lớp học, đường dây điện và các thiết bị điện phải bảo đảm an toàn, không bị hở và được kiểm tra thường xuyên.

Để phòng tránh TNTT cho trẻ trong dịp hè, cần chú trọng các biện pháp như đảm bảo an toàn tại nhà, khu vui chơi, và các hoạt động ngoài trời. Đặc biệt, cần trang bị cho trẻ các kỹ năng tự bảo vệ, nhận biết nguy hiểm và kỹ năng xử lý khi gặp sự cố, đồng thời nâng cao ý thức của người lớn trong việc giám sát và tạo môi trường an toàn cho trẻ. Cùng với đó, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm về công tác phòng ngừa tai nạn thương tích trẻ em.